Gulong ng Kapalaran, isang laro na gumagamit ng isang tablerong naku-kuhanan ng sagot sa anumang ma-isip itanong
Cruz, Apolinario de la (kruz a•po•li• nár•yo de la)
:
tagapagtatag at pinunò ng Cofradia de San Jose
Juan de la Cruz (hu•wán de•la kruz)
:
taguri sa karaniwang Filipino
ang•hél de la gu•wár•di•yá
1:
anghel na pinaniniwalaang tagapagtanggol ng isang tao, lalo upang makaiwas sa panganib o pagkakamali
2:
tao na nangangalaga sa kapakanan ng ibang tao
La
:
pinaikling tawag sa lola.
krus
1:
magkadikit na bára, isa ang nakatayô at isa ang nakahalang, ginagamit sa krusipik-siyon noong unang panahon
2:
a
sa Kristiyanismo, ang pinagpa-kuan kay Kristo
b
ang representasyon nitó bílang sagisag ng Kristiyanismo
c
pagsenyas o pagtanda ng sagisag na ito
3:
tungkod o baston ng nasabing anyo, ginagamit ng arsobispo o sa prusisyon
4:
sa kara-krus, tálo ang naghagis dahil kapuwa ibon ang natanghal sa tumihayang mga barya
la
1:
tawag at bigkas sa titik L sa abakadang Tagalog
2:
ikaanim na nota sa eskala ng musika.
de-
1:
unlaping pambuo ng pang-uri at nangangahulugang may-roon, nakasuot, o gumagamit, karani-wang ipinapalit sa naka-, hal de-kotse, de-koryente, de-kuwerdas
2:
gawâ sa, hal de-lata, de-goma
3:
unlaping pambuo ng pandiwa at nangangahulugang a tanggalin, ilayô mula sa, o malayô hal deport, dethrone b pababâ, hal degrade, demote c gawin ang kabaligtaran, hal decompose, de-moralize d lubusan; ganap, hal deplore, declare
sigaw kapag pinahihinto ang paglakad o pagtakbo ng kalabaw o báka
2:
pinaikling Hala!
de luxe (de laks, de luks)
1:
mataas na uri
2:
may taglay na luho
de jure (di dyú•ri)
:
may karapatan; ayon sa karapatan
La Tri•ni•dád
:
kabesera ng Benguet.
La So•li•dá•ri•dád
:
opisyal na peryodiko ng Kilusang Propaganda na inilathala sa Espanya noong 15 Pebrero 1889 hanggang 15 Nobyembre 1895 at pinamatnugutan ni Graciano Lopez Jaena at pagkaraan ni Marcelo H. del Pilar
La Carlota (la kar•ló•ta)
:
lungsod sa Negros Occidental.
La Niña (la nín•ya)
:
iregular at masalimuot na pagbabago ng klima na nagdudulot ng pagbuhos ng ulan.
Shangri La (syáng•ri la)
:
para sa mga taga-Tibet, isang uri ng paraiso
Hu•wán Ta•mád
:
Juan Tamad.
de facto (di fák•to)
:
umiiral sa realidad, mayroon o wala mang legal na karapatan o pahintulot
La Union (la un•yón)
:
lalawigan sa hilagang kanluran ng Filipinas, Rehiyon I
La Gioconda (la dyo•kón•da)
:
Mona Lisa.
De pro•fún•dis
:
dasal para sa patay
cabo de vara (ká•bo de vá•ra)
:
bastonero2
Ling•gó de Rá•mos
:
Linggo ng Palaspas.
ná•ta de coco (ná•ta de kó•ko)
:
malambot at parang helatinang pagkain na nabubuo sa pamamagi-tan ng pagburo sa tubig ng niyog
ka•bé•sa de ba•ra•ngáy
:
noong panahon ng Espanyol, pinunò ng nayon na binubuo ng 50-60 mag-anak
Cagayan de Oro (ka•ga•yán de ó•ro)
:
lungsod sa Misamis Oriental at kabesera ng lalawigan
sagisag ng pamilya, pangkat, o lahi na karaniwang nakaborda sa bandila o nakatatak sa dingding at kasangkapan
Fló•res de Ma•rí•a
:
Flores de Mayo
consejo de administracion (kon• sé•ho de ád•mi•nís•tras•yón)
:
sa panahon ng Espanyol, gabineteng nagpapayo sa gobernador-heneral hinggil sa mahahalagang usapín
feu de joie (fyu de zhwa)
:
pagpupugay sa pamamagitan ng pagpapaputok ng mga baril
auditor de guerra (aw•di•tór de gé•ra)
:
noong panahon ng Espanyol, hukom sa mataas na kapulungan sa mga kasong may hurisdiksiyong militar
ko•rí•da de tó•ros
:
panooring tinatampukan ng naglalabang toro at matador
pa•pél de tsí•na
:
papel na inangkat mula sa Tsina, gawâ sa kawayan o bulak.
success de scandale (súk•sey du is•kan• dál)
1:
aklat, drama, at iba pa na nagtagumpay dahil sa eskandalosong tema
2:
tagumpay na natamo dahil sa ganitong paraan
auto de fe (áw•to de fé)
1:
parusang gawad ng Ingkisisyong Espanyol
2:
pagpapatupad ng gayong parusa, gaya ng pagsunog sa erehe
información de pobreza (im•fór• mas•yón de po•bré•sa)
:
noong panahon ng Espanyol, legal na deklarasyon ng kahirapan
esprit de corps (es•prí de kór)
:
damdamin ng katapatan at pagmamalakí sa pangkat na kinabibilángan
La Revolución Filipina (la re•bo•lus• yón fi•li•pí•na)
:
pagsusuri ni Apolinario Mabini sa mga sanhi ng pagsiklab at pagbagsak ng rebolusyong Filipino.
consejo de Indias (kon•sé•ho de ín•dyas)
:
sa panahon ng Espanyol, kataas-taasang lehislatibo at administratibong lupon para sa mga kolonya; hukuman ng hulíng pagdulog
acto de atricion (ák•to de a•tris•yón)
:
noong panahon ng Espanyol, paraan ng paghingi ng kapatawaran
informe de conducta (in•fór•me de kon•dúk•ta)
:
no-ong panahon ng Espanyol, hudisyal na imbestigasyon ukol sa pagkatao ng isang indibidwal
Ve•nus de Mi•lo
:
klasikong imahen ni Aphrodite na tinatáyang ginawâ noong 100 BC, itinuturing na pinakatanyag na sinaunang eskultura, natagpuan sa Griyegong isla ng Melos noong 1820, at nása museong Louvre sa Paris, France ngayon
ka•bél•yo de ang•hél
:
baging (Quamoclit pennata) na ginagamit na halámang ornamental
tribunal de consulado (tri•bu•nál de kon•su•lá•do)
:
no-ong panahon ng Espanyol, tribunal na binubuo ng mga mangangalakal na nagpapasiya ukol sa mga bagay sa pangangalakal, obligasyon, at kontrata.
Acta de Tejeros (ak•tá de te•hé•ros)
:
kasulatang nilagdaan noong 1897 ni Andres Bonifacio at nagpapawalang-bisa sa halalan ng mga opisyal na ginanap noong 22 Marso 1897 sa Kumbensiyong Tejeros
ka•dé•na de a•mór
:
baging (Antigonon leptopus) na may malakíng habilog na dahon at may ukit ang mga gilid, may mga bulaklak na nakapumpon sa bawat tangkay, kulay mapusyaw hanggang matingkad na pink, katutubò sa Mexico at malaganap ngayon sa buong Filipinas, may mga variety na inaalagaan sa hardin at may mga bulaklak na kulay putî hanggang pink
la paz bát•soy
:
pansit na may sabaw at nilagyan ng lamanloob ng baboy, dinurog na sitsaron, mga piraso ng gulay, at dinadagdagan ng hilaw na itlog
mataas at magaspang na damo (Vetiveria zizanoides) na may mabangong ugat at dahon, katutubò sa India ngunit malaganap sa Filipinas
tercio de policia (tér•syo de po•lís•ya)
:
mga pulis na nakatala-ga sa mga lalawigan.
Fuerza de Santiago (fu•wér•sa de san• ti•yá•go)
:
kutà na kasudlong ng Intramuros, Maynila, ginamit na bilangguan sa mga panahon ng Espanyol at ng Hapon
tour de force (túr de fórs)
:
katangi-tanging lakas, galíng, o ka-kayahan.
de Malacca, Enrique (de má•la•ká en•rí•ke)
:
interpreter ni Fernando Magallanes, sinasabing katutubò sa Filipinas
dama de noche (dá•ma de nót•se)
:
halámang ornamental (Cestrum nocturnum) na mahabà ang mga sanga, at berdeng manilaw-nilaw ang bulaklak na humahali-muyak sa gabi, katutubo sa tropikong Amerika
Fló•res de Má•yo
:
pagdiriwang tuwing buwan ng Mayo na tinatampukan ng pagbibigay ng bulaklak bílang parangal kay Birheng Maria
Cabo de Buena Esperanza (ká•bo de bu•é•na es•pe•rán•za)
:
Tangos Buena Esperanza
Don Tiburcio de Espadaña (don ti•búr•si•yó de es•pa•dán•ya)
:
tauhang Espanyol sa Noli Me Tangere at El Filibusterismo, nagpapanggap na doktor, at sunod sunurang bána ni Donya Victorina
de Jesus, Jose Corazon (de he•sús ho•sé ko•ra•zón)
:
1894-1932) itinuturing na pinakatanyag na makata nitóng ikadalawampung siglo, naging unang hari ng balagtasan, at may akda ng “Bayan ko.”
Rio Grande de Mindanao (rí•yo grán• de de min•da•náw)
:
pinakamalaking ilog sa katimugang Filipinas, umaabot sa 320 km ang ha-bà, nagsisimula ito sa hilagang sila-ngang Mindanao timog ng Butuan at tinatawag doong Ilog Pulanggi, du-madaloy ito upang sumanib sa Ilog Kabacan at nagiging Ilog Mindanao. Mula sa kabundukan, nagiging sentro ito ng malawak at mayamang lupain sa timog gitnang bahagi ng Mindanao hanggang magtapos sa Golpong Mo-ro
Cofradia de San Jose (ko•frá•dya de san hó•se)
:
kapatirang panrelihiyon na itinatag ni Apolinario de la Cruz na inusig ng mga fraile kayâ nag-alsa